نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حسابداری، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران

2 استاد حسابداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

3 استادیار روانشناسی، واحد قائنات، دانشگاه آزاد اسلامی، قائنات، ایران

10.30479/jfak.2020.12315.2610

چکیده

هدف: ابعاد شخصیت در تصمیم­گیری افراد موثر می­باشد و می­تواند قضاوت حسابرس را تحت الشعاع قرار دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط وجدان، توافق­پذیری، احساسات-تفکر و ریسک­پذیری با قضاوت حسابرس  با توجه به نقش میانجی خودکارآمدی است.
روش:پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده، توصیفی همبستگی است. 380 نفر از حسابرسان مشغول به کار در رده­های حسابرس ارشد و بالاتر بعنوان نمونه در دسترس انتخاب گردید. روایی و پایایی پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل اکتشافی داده­ها و معادلات ساختاری استفاده شد.
یافته­ها:یافته­های پژوهش نشان داد توافق پذیری رویکردی موجب کاهش و توافق پذیری اجتنابی موجب بهبود کیفیت قضاوت حسابرسان می­گردد. هم­چنین نتایج نشان داد حسابرسان با تیپ شخصیتی متفکر در مقابل احساسی قضاوت حرفه­ای تری دارند. ریسک پذیری نتیجه­مدار موجب کاهش و ریسک پذیری نامعین موجب بهبود کیفیت قضاوت حرفه­ای حسابرسان می­شود. علاوه براین تمام ابعاد شخصیت (به جز وجدان) با واسطه خودکارآمدی حرفه ای بر قضاوت حسابرسان تأثیر معنی داری داشت.
نتیجه­گیری: نتایج دلالت بر نقش شخصیت در قضاوت حسابرسان دارد. ﺧﻮدﮐﺎرآﻣﺪی در این ارتباط ﻧﻘﺶ ﻣﯿﺎﻧﺠﯽ را اﯾﻔﺎ ﻣﯽﮐﻨد لذا باید در بهبود فرآیند حسابرسی به این عوامل توجه نمود.
دانش­افزایی: پژوهش حاضر نخستین بار در ایران نقش واسطه­ای خودکارآمدی بر ارتباط بین وجدان، توافق­پذیری، احساسات-تفکر و ریسک­پذیری با قضاوت حسابرسان ‌را مورد بررسی قرار داده است. یافته های پژوهش به توسعه ادبیات حوزه رفتاری حسابرسی و نظریه های مربوط به آن کمک می کند.
 
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Effect of Personality Traits (Conscience and Agreeableness), Feeling-thinking and Risk-taking on Auditor's Judgment regarding the Mediating Role of Self-efficacy

نویسندگان [English]

  • Ahmad Nezami 1
  • omid pourheydari 2
  • Majid Pakdaman 3

1 Ph.D. Student of Accounting, Dep. of Accounting, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran

2 Professor of Accounting, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran

3 Assistant Professor of Psychology, Qaenat Branch, Islamic Azad University, Qaenat, Iran

چکیده [English]

Purpose: Dimensions of personality are effective in people's decision making and it can also overshadow the auditor's judgment.The aim of this study was to investigate the relationship between conscientiousness, agreeableness, feeling-thinking and risk-taking with the auditor's judgment regarding the mediating role of self-efficacy.
Method:This study is considered as applied in terms of purpose and descriptive correlational in terms of data collection. 380 auditors working as senior auditors and higher ranks were selected as available samples. The validity and reliability of the questionnaires were confirmed by the high Cronbach's alpha coefficient. Data analysis was performed using data exploratory analysis and structural equations.
Results: The research findings showed that approach agreeableness reduces and avoidance agreeablenessimproves auditors' judgmental quality.Also,the results showed that auditors with thoughtful personality type had more professional judgment than the feeling type. Resultant risk-taking decreases the quality of auditors' judgmental quality and uncertain risk-taking improves it.In addition, all aspects of personality (except conscientiousness) mediated by professional self-efficacy had a significant effect on auditors' judgment.
Conclusions: The results imply the role of personality in auditors' judgment. Self-efficacy plays the mediating role in this regard, so these factors should be considered in improving the audit process.
Contribution:The present study examined the mediating role of self-efficacy on the relationship between conscientiousness, agreeableness, feeling-thinking and risk-taking with auditors' judgment for the first time in Iran. The findings of the study contribute to the development of the literature on the field of audit behavior and its theories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Feeling-thinking
  • Agreeableness
  • Self-efficacy
  • Risk taking
  • Personality
  • professional judgment
  • Conscience

 

1.     احمدزاده، طه؛ خیراللهی، فرشید؛ شاه‌ویسی، فرهاد؛ و علی‌اصغر طاهرآبادی، (1396)، بررسی رابطه بین ابعاد شخصیتی و نوع جنسیت با رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی، حسابداری سلامت، 6(2): 1-23.

2.     برادران حسن زاده، رسول؛ فتاحی اصل، بهرام؛ و سودا حسن زاده، (۱۳۹۲)، بررسی تأثیر تیپ های شخصیتی حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، ۶(2) : 89-100

3.     خطیری, محمد, تقی پوریان, یوسف, غلامی جمکرانی, رضا, جهانگیر نیا, حسین. (1398). ویژگی های شخصیتی، هوش مالی مدیران و عملکرد شرکت. دانش حسابداری مالی, 6(3): 141-165

4.     سعیدی گراغانی، مسلم؛ و احمد ناصری، (1396)، تاثیر تیپ شخصیتی بر قضاوت حرفه ای حسابرس در تخصیص بودجه زمانی به حسابهای حاوی برآورد، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۲(۳) :169-184

5.     گودرزی, سعید؛ و زهره حاجیها، (۱۳۹۶)، رابطه ویژگی های شخصیتی با شکل گیری قضاوت اخلاقی (مقاله پژوهشی کوتاه)، فصلنامه اخلاق در علوم و فنّاوری، 12(4): 167-173

6.     محسنی، عبدالرضا؛ قاسمی، مصطفی؛ و محسن کرمی، (1396)، بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و نیت اخلاقی حسابرسان، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 24(6): 177-190.

7.     مشعشعی, سید محمد, هاشمی, سید عباس, فروغی, داریوش. (1397). تأثیر تفاوت‌های فردی حسابرسان بر تعهد حرفهای آنها: بررسی نقش میانجی سازگاری جو اخلاقی. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی, 25(3), 415-432.

8.     نادری، سپیده؛ بنی طالبی دهکردی، بهاره؛ و احمد غضنفری، (۱۳۹۵)، بررسی تأثیر تیپ های شخصیتیA،B،CوDحسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 20(5):71-86.

9.     نیک بخت، محمدرضا؛ محمودی و امید خوشرو، (1396)، بررسی عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی در ایران با توجه به شاخص های هیات نظارت بر حسابداری شرکت های سهامی عام (PCAOB)، بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 24(3): 441-462.

10.یوسفی شارمی، میرامید؛ و بهمن بنی مهد. (1398). تاثیر عواطف فردی بر بی طرفی حسابرس. دانش حسابداری مالی. 6(1): 163-185

References

1.Ahmadzadeh, Taha, Kheirollahi, Farshid, Shahwissi, Farhad, Taherabadi, Ali Asghar., (2017). Investigating the Relationship between Personality Dimensions and Type of Gender with Audit Quality Reduction Behaviors. Health Accounting 6(2):1-23. (in Persian)  

2.Ashton, R.H., and Kramer, S.S. (1999). Students as Surrogates in Behavioral Accounting Research: Some Evidence". Journal of Accounting Research, Spring:1-15.

3.Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

4.Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York:W. H. Freeman. /Times Books/ Henry Holt & Co.

5.Bonner, S. E. (1999). Judgment and decision-making research in accounting. Accounting Horizons, 13:385–398.

6.Forza, C., & Filippini, R. (1998). TQM impact on quality conformance and customer satisfaction : A causal model.

7.Gimbar CH, Hansen B, Ozlanski ME. (2016).Early evidence on the effects of critical auditmatters on auditor liability. Current Issues inAuditing; 10(1) : A24–A33.

8.Gist, M. E., & Mitchell, T. R. (1992). Self-efficacy: A theoretical analysis of its determinants and malleability. Academy of Management Review, 17:183–211.

9.Goodarzi, Saeed and Zohreh Hajia. (2017). The Relationship between Personality Traits and the Formation of Ethical Judgment (Short Research Paper), Journal of Ethics in Science and Technology. 12(4):167-173. (in Persian)  

10.  Hassan Zadeh Bardaran, Rasool, Fatahi Asl, Bahram and Soda Hassan Zadeh. (2013). Investigating the Impact of Auditor Personality Types on Audit Report Content. Journal of Management Accounting & Auditing Knowledge. 2(6): 89-100. (in Persian).  

11.  Hoerger, M., Quirk, S.W. (2010). Affectiveforecasting and the Big Five. Personality andIndividual Differences, 49: 972–976.

12.  Jun, M., Cai, S., & Shin, H. (2006). TQM practice in maquiladora: Antecedents of employee satisfaction and loyalty.

13.  Kent.P, Munro.L and T. Gambling. (2006). Psychological Characteristics Contributing to Expertise in Audit Judgment.International Journal of Auditing. 10: 125-141.

14.  khatiri, M., Taghi Pirian Gilani, Y., Gholami Jamkarani, R., jahangir nia, H. (2019). Personality characteristics, Managers’ Financial Intelligence and Corporate Performance. Journal of Financial Accounting Knowledge, 6(3), 141-165.(in Persian)  

15.  Mala, R and Chand, P. (2015). Judgment and Decision-MakingResearch in Auditing andAccounting: Future ResearchImplications of Person, Task, and Environment Perspective.Accounting Perspective. 4(1): 1-50.

16.  McKnight, C.A. and Wright, W.F. (2011). Characteristics of relatively high-performance auditors”, Auditing: A Journal of Practice and Theory. 30(1): 191-206

17.  Mohannad, O., Zalailah, S. and Mohi, N. (2017). The mediating effect of job satisfaction on the relationship between personality traits and premature sign-off. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 21 (2): 1-17.

18.  Mohd Sanusi, Z., Iskandar, T. M., Monroe, G. S., and Mohd Saleh, N. (2018). Effects of goal orientation, self-efficacy and task complexity on the audit judgement performance of Malaysian auditors. Accounting, Auditing and Accountability Journal, 31(1):75-95.

19.  Mohseni, Abdolreza, Ghasemi, Mustafa, Karami, Mohsen. (2017). Investigating the relationship between personality traits and auditors' moral intentions. Accounting Knowledge and Auditing Management. 6(24): 177-190. (in Persian)

20.  Moshashaei, S., Hashemi, S., Foroughi, D. (2018). The Effect of Auditors’ Individual Differences on Their Professional Commitment: the Mediation Effect of Ethical Climate Fit. Accounting and Auditing Review, 25(3), 415-432. (in Persian)  

21.  Mustaffa, C.S and Illas, M. (2013). Relationship between students adjustment factors and cross cultural adjustment: a survey at the northern university of Malaysia. International communication studies. 21(1): 279-300.

22.  Naderi, Sepideh, Bani Talebi Dehkordi, Bahareh and Ahmad Ghazanfari. (2015). Investigating the Impact of Auditors' Types A, B, C and D on Audit Report Content. Quarterly Journal of Management Accounting and Auditing Knowledge. 5(20): 71-86. (in Persian)  

23.  Nikbakht, Mohammad Reza, Mahmoudi Khoshro, Omid. (2017). Investigating the Factors Affecting the Quality of Auditing in Iran According to PCAOB Accounting Audit Board Indicators. Accounting and Auditing Reviews. 24(3): 441-462. (in Persian)

24.  Riggs, M., & Knight, P. A.) 1994) The impact of perceived group success-failure on motivational beliefs and attitudes: A causal model. Journal of Applied Psychology. 79: 755–766

25.  Saadullah, Shahriar M. and Bailey, Charles D. (2014). The Big Five Personality Traits” and Accountants’ Ethical Intention Formation. Research on Professional Responsibility and Ethics in Accounting. (18): 167 – 191.

26.  Saeedi Garaghani Muslim, Nasseri Ahmad (2017). Impact of personality type on the auditor's professional judgment in allocating time budget to estimated accounts. Journal of Value and Behavioral Accounting. Vol. 2(3): 169-184. (in Persian)  

27.  Smith,K. J. and D. J. Emerson (2017). An Analysis of the Relation between Resilience and Reduced Audit Quality within the Role Stress Paradigm. Advances in Accounting. 37: 1-14.

28.  Stajkovic, A. D., and Luthans, F. (1998). Self-efficacy and work-related performance: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 124: 240–261.

29.  Wood, R., Atkins, P., and Tabernero, C. (2000). Self-efficacy and strategy on complex tasks. Applied Psychology and International Review. 49(3): 430–446.

30.  yuosefi, M., banimahd, B. (2019). Impact of individual emotions on the auditor's objectivity. Journal of Financial Accounting Knowledge, 6(1), 163-185. (in Persian)