سیر تحول کتاب‌های درسی اصول حسابداری1 در ایران از سال 1340 تا 1390

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.30479/jfak.2019.9625.2318

چکیده

هدف: ایجاد زمینه بهبود و ارتقای کیفیت متون درسی حسابداری
روش: در این مطالعه 140 عنوان از کتاب‌های اصول حسابداری1 شناسایی و بازخوانی شده، ابتدا از مجموع 50 عنوان کتاب منتشرشده از سال 1340 تا سال 1380، هشت عنوان از موثرترین و پرتیراژ‌ترینشان  به‌صورت موردی بررسی و سپس از  بین 90 عنوان کتاب منتشره از سال 1380 تا سال 1390 یک نمونه 30تایی انتخاب و مورد تحلیل محتوا و بررسی تطبیقی قرارگرفته‌است.
یافته‌ها:آزمون فرضیه‌های سه‌گانه تحقیق نشان می‌دهد که اولاً کتاب‌های اصول حسابداری1منتشره در دهه1380 از لحاظ محتوا و موضوع، نسبت به کتاب‌های قدیمی‌تر تغییر قابل ملاحظه­ای نیافته، ثانیاً سبک بیان، شیوه نگارش و ساختار کتاب‌های فوق نسبت به یکدیگر تفاوت معنی‌داری ندارد، و ثالثاً در تدوین این کتاب‌ها از منابع محدود و معینی استفاده شده‌است.
نتیجه‌گیری: در دهه 1380 موج لجام گسیخته‌ای از کتاب‌های مشابه تحت عنوان «اصول حسابداری1» منتشر و روانه بازار شده که اگر به‌صراحت مصداق سرقت علمی و ادبی نباشد حداقل می‌توان آن را مصداق اهدار منابع برای تولید و انتشار متون مشابه دانست.
دانش‌افزایی: این پژوهش، صاحب‌نظران و متولیان امر را متوجه نوعی ایستایی شکلی و محتوایی در متون درسی اصول حسابداری1 (تا قبل از سال 1390) و بالتبع ضرورت بازاندیشی در آن می‌کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evolution of Iranian Accounting Principles' Textbook (Vol.1) from 1960 to 2010

نویسندگان [English]

  • Mansour Ghaderiazar 1
  • Ahmad Nasseri 2
1 M.A in Accounting University of Sistan and Baluchestan
2 University of Sistan and Baluchestan
چکیده [English]

Purpose: Providing a theoretical background for improving the quality of Accounting educational textbooks
Methods: In this research 140 titles of Accounting Principle I (Vol. 1) textbooks are recognized and reviewed. First, from the 50 titles of the published books from 1960 until 2000 (ie. First four decades), eight titles which have been of the most effective and the most printed and sold books are reviewed one by one through a case study manner; then from the 90 titles published during the decade from 2001 until 2010 a randomly selected sample of 30 books is examined through a comparatively analytical method.
Results: Examining the three hypotheses reveal that firstly the huge number of "Accounting Principles I" textbooks published during the second period (from 2001 to 2010) have no significant changes and improvements in comparison with their former textbooks (published from 1960 to 2000) in the sense of their contexts and subjects; secondly the writing style and the structure of these books do not show significant deferences with each other; and thirdly these books refer to a very little number of particular resources.
Conclusions: during a unique decade (from 2001 to 2010) a huge number of educational textbooks titles as "Accounting Principles I" were published in Iran (In Persian language) which were mainly similar to each other. This issue can be recognized as a subject of plagiarism and/or at least as a subject of wasting resources for rewriting and republishing similar educational textbooks.
Contribution: As the first in its realm, this research absorbs the thinkers' attention to some sort of structural and contextual fruitlessness and stasis within Accounting educational publications in Iran and hence necessitate of rethinking about.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accounting Principles
  • Education
  • History of Accounting Education in Iran
  • textbook
  • Writing Style

 

  1. اعتمادی، حسین، و حسین فخاری (1383)، «تبیین نیازها و اولویت‌های تحقیقاتی حسابداری؛ ارائه الگویی جهت همسویی تحقیقات، آموزش و عمل»، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 11(35): 3-27.
  2.   اعتمادی، حسین، علی رحمانی، عادل آذر، و رضا حصارزاده (1391)، «نقد پژوهش‌های کیفیت گزارش‌گری مالی و ارائه نظریه اطلاعات عدم‌اطمینان‌محور جهت ارائه تعریف مفهومی کیفیت»، حسابداری مدیریت، 5(15): 1-18.
  3. انصاری، عبداله (1396)، «نقدی بر کتاب مبانی امور مالی و بودجه در آموزش و پرورش»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(6):23-45.
  4. باباجانی، جعفر، فرخ برزیده، و عبدالخالق خنکا (1397)، «آینده‌پژوهی حسابداری مدیریت از منظر علم و فناوری اطلاعات»، حسابداری مدیریت، 11(38): 127-138.
  5. باباجانی، جعفر و عبدالخالق خنکا (1396)، «شناسایی و تحلیل کلان روندهای مؤثر بر آینده حسابداری مدیریت از منظر حرفه و کسب‌وکارها با رویکرد آینده‌پژوهی»، حسابداری سلامت، 6(2):24-45.
  6. باغومیان، رافیک، و علی رحیمی باغی (1390)، «موانع پیشرفت آموزش حسابداری در ایران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، 9(32):49-72.
  7. 7.    بدری، احمد (1393)، «واکاوی و نقد روش‌شناسی پژوهش‌های تجری مالی و حسابداری در ایران»، پژوهش‌های تجربی حسابداری، 3(4):99-127.
  8. 8.    بنی‌مهد، بهمن، مهدی عربی، و شیوا حسن‌پور (1395)، «اشتباهات رایج در پژوهش‌های تجربی حسابداری»، دانش حسابداری مالی، 3(1):21-45.
  9.     پاداش، حمید (1396)، «مرزهای اخلاقی بازار؛ بررسی و نقد کتاب آن‌چه با پول نمی‌توان خرید»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3):1-19.

10.پوریانسب، امیر (1379)، «بلبشو در فرهنگ واژگان حسابداری»، حسابدار، 15(138):18-21.

11.پوریانسب، امیر (1379ب)، «در محضر استاد/ پاسخ نقدی بر یک نقد»، حسابدار، 15(141):57-64.

12.پیرایی، خسرو (1396)، «بررسی و نقد کتاب اقتصاد بخش عمومی»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3):21-35.

13.ترحمی، فرهاد و علی اصغر اسفندیاری (1396)، «نقدی بر کتاب ابعاد اقتصاد مقاومتی در صنعت نفت»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(9):27-51.

14.توسلی، فاطمه، محمدعلی باقرپور ولاشانی، و محمدجواد ساعی (1396)، «بررسی فاصله انتظاری در آموزش حسابداری با توجه به الزامات قانونی جدید»، مطالعات تجربی حسابداری مالی، تابستان 1396: 89-112.

15.حسینی، سید شمس‌الدین (1396)، «بررسی و نقد کتاب تهدیدات اقتصادی و اقتصاد مقاومتی»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3): 123-139.

16.درودی، فریبرز (1387)، «عوامل مؤثر در نقد و بررسی کتاب»، فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات (کتاب سابق)، 19(3): 173-184.

17.دیانتی دیلمی، زهرا، و عطیه پاکزاد (1396)، «بررسی درجه اثربخش بودن آموزش حسابداری در دانشگاه‌ها و عوامل مؤثر بر آن با استفاده از کارت ارزیابی متوازان»، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 6(21):121-141.

18.دیانتی دیلمی، زهرا، اصغر سلطانی، و حامد عمرانی (1397)، «تدوین برنامه درسی کارشناسی ارشد رشته حسابداری قضایی و ضد تقلب»، حسابداری ارزشی و رفتاری، 3(5): 41-100.

19.رسولی، مهستی، و زهرا امیرآتشانی (1390)، تحلیل محتوا با رویکرد درسی، تهران: انتشارات جامعه شناسان

20.رضایی، مهدی (1397)، «بررسی موانع پیشرفت حسابداری بخش عمومی در ایران از دیدگاه دانشگاهیان»، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 38: 81-94.

21.رضی،احمد (1388)، «شاخص­های ارزیابی ونقد کتاب‌های درسی دانشگاهی»، پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی (سخن سمت سابق)، 14(21):21-30.

22.رفیع‌پور، فرامرز (1388)، تکنیک­های خاص تحقیق در علوم اجتماعی (جلد دوم کتاب کند و کاوها و پنداشته‌ها)، تهران: شرکت سهامی انتشار.

23.زراءنژاد، منصور (1395)، «بررسی و نقد کتاب تحلیلی بر شاخص‌های کلان اقتصادی در ایران با رویکرد اقتصاد مقاومتی»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، سال 1395، ویژه‌نامه اقتصاد مقاومتی: 29-49.

24.ساعی، محمدجواد، محمود لاری دشت‌بیاض، و حسین فاتح گوش (1394)، «بررسی و تحلیل محتوای تحقیقات علمی- پژوهشی حسابرسی در دو دهه اخیر»، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 22(2):203-220.

25.سجادی‌نژاد، حسن (1342)، اصول دفترداری و حسابداری بازرگانی جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی (ره).

26.سرمد، زهره، عباس بازرگان هرندی، و الهه حجازی (1376)، روش­های تحقیق در علوم رفتاری، تهران: انتشارات آگاه.

27.سیف، اله‌مراد (1396)، «نقدی بر کتاب درس‌گفتارهای اقتصاد مقاومتی مبتنی بر اندیشه مقام معظم رهبری»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(9):119-141.

28.شریف‌زاده، محمدجواد (1396)، «نقد و تحلیل کتاب Public Finance and Public Policy»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3): 141-158.

29.شلیله، محمد (1380)، «نقدی بر نقد آقای علی‌مدد و پاسخ آقای پوریانسب»، حسابدار، 15(143):56-57.

30.صالح، محمدامین (1384)، «پایان نامه­های انجام شده در زمینه نقد برنامه­ها و کتب آموزش زبان فارسی مدارس»، رشد آموزش زبان و ادب فارسی، شماره 74، تابستان 1384.

31.علی‌مدد، مصطفی (1379)، «نقدی بر یک نقد»، حسابدار، 15(141):55-56.

32.علی‌مدد، مصطفی، و نظام‌الدین ملک­آرایی (1367)، اصول حسابداری (جلد اول)، تهران: سازمان حسابرسی.

33.علی‌مدد، مصطفی، و نظام‌الدین ملک­آرایی (1370)، اصول حسابداری (جلد دوم)، تهران: سازمان حسابرسی.

34.علی‌مدد، مصطفی، و نظام‌الدین ملک­آرایی (1374)، مبانی و روش­های عمومی حسابداری، تهران: سازمان حسابرسی.

35.فخاری، حسین، و شهرام دادگر (1396)، «بررسی شکاف انتظار – عمل آموزش مهارت‌های حرفه‌ای در دانش‌آموختگان رشته حسابداری (با تأکید بر دوره کارشناسی)»، مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، 6(12): 159-188.

36.فس، فیلیپ ای.، و سی رالین نیس­ونگر (1356)، اصول حسابداری (جلد اول)، مترجم مهدی تقوی و ایرج نیک نژاد، تهران: انتشارات پیشبرد.

37.مجتهدزاده، ویدا، و سید حسین علوی طبری (1374)، اصول حسابداری1، تهران: نشر بنفشه.

38.محمدرضایی، فخرالدین (1397)، «قالب مناسب برای مقالات حسابداری از نوع آرشیوی»، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7(26): 189-208.

39.محمدرضایی، فخرالدین، و احمد یعقوب‌نژاد (1396)، «اندازه موسسه حسابرسی و کیفیت حسابرسی: نقد نظری، نقد روش پژوهش، و ارائه پیشنهادات، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 9(34):31-59.

40.مشایخی، بیتا، و سید مجتبی شفیع‌پور (1391)، «بررسی کارایی نظام آموزشی رشته حسابداری در سطح دانشگاه‌های ایران با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها»، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 19(67): 119-142.

41.مصدر، علی (1380)، «نقد یک کتاب؛ نقد کتاب مجموعه آزمون‌های کاردانی به کاشناسی حسابداری 79-1375» حسابدار، 15(143):60-61.

42.مقدم، وحید و هادی امیری (1396)، «بررسی و نقد کتاب اقتصاد از نگاهی دیگر»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(9):193-210.

43.مکیان، سید نظام‌الدین، عزت الله لطفی، و محمد جواد پاک فطرت (1392)، «ارزیابی کتب پول و بانکداری در ایران»، پژوهش­نامه انتقادی متون و برنامه­های علوم انسانی، 13(1):83-105.

44.مهربانی، فاطمه (1396)، «بررسی و نقد کتاب اقتصاد برای همه»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3):59-79.

45.میرجلیلی، سید حسین (1392)، «بررسی دو متن درسی در اقتصاد کلان»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 13(2):109-134.

46.میرجلیلی، سید حسین (1396)، «بررسی و نقد کتاب رشد فقرزدا»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(2):131-148.

47.میرجلیلی، سید حسین (1396ب)، «بررسی و نقد کتاب نظریه‌های اقتصادی توسعه؛ تحلیلی از پارادایم‌های رقیب»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 17(3): 81-102.

48.نبوی، عزیز (1342)، اصول حسابداری (جلد اول و دوم)، تهران: نشر دیدار .

49.نمازی، محمد، حسن رجب دری، و اعظم روستا میمندی (1396)، «بررسی تعداد و تحلیل محتوای مقاله‌های مربوط با اخلاق حرفه‌ای حسابداری در ایران»، پیشرفت‌های حسابداری، 9(1)، پیاپی 3/72:193-226.

50.نمازی، محمد، و امین ناظمی (1384)، «بررسی تحلیلی تحقیقات انجام شده در بورس اوراق بهادار تهران»، تحقیقات مالی،  (19):135-166.

51.نوروش، ایرج، و بیتا مشایخی (1384)، «نیازها و اولویت‌های آموزشی حسابداری مدیریت: فاصله ادراکی بین دانشگاهیان و شاغلین در حرفه حسابداری»، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 12(41): 133-161.

52.واعظ برزانی، محمد (1392)، «بررسی و نقد کتاب اقتصاد کلان»، پژوهش­نامه انتقادی متون و برنامه­های علوم انسانی، 13(1):135-146.

53.هوانسیان­فر، گارو، و فلورا کریمی (1368)، اصول حسابداری (جلد اول)، تهران: نشر همراه.

54.هورنگرن، چارلز، والتر هاریسون، و مایکل رابینسون (1376) اصول حسابداری1، ترجمه ایرج نوروش و غلامرضا کرمی، تهران: نشر ترمه.

55.یارمحمدیان، محمد حسین (1392)، اصول برنامه‌ریزی درسی: ماهیت برنامه‌ریزی درسی - مبانی فلسفی، روانشناختی و جامعه‌شناختی برنامه، ارزشیابی برنامه، تحلیل محتوای ...، تهران: انتشارات یادواره کتاب.