بررسی تمایل به افشاگری تقلب حسابداری در بین حسابداران بخش خصوصی و عمومی مبتنی بر عدالت رویه ای، تعاملی و توزیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.30479/jfak.2019.10063.2404

چکیده

هدف: با توجه به اثربخشی افشاگری در کشف تقلب های حسابداری و  اثر گذاری عدالت بر بروز رفتار  اخلاقی فرد، هدف این پژوهش بررسی نقش عدالت رویه ای، تعاملی و توزیعی در تمایل به افشاگری تقلب در بین حسابداران می باشد.
روش: جامعه آماری شاغلین حسابداری در بخش های خصوصی و عمومی و حجم نمونه596 نفر می باشد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه و سناریوهای های افشاگری و عدالت سازمانی اختصاصی تقلب حسابداری اقتباسی از سیفرت و همکاران (2014) می باشد که با روش معادلات ساختاری به تحلیل داده ها و آزمون فرضیه هاپرداخته شده است.
یافته­ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که در سطح اطمینان 95 درصد، عدالت رویه ای،  تعاملی و توزیعی، بر تمایل به افشاگری اثر مثبت دارد  و البته بین حسابداران شاغل در بخشهای خصوصی و عمومی در تمایل به افشاگری، تفاوت معناداری وجود ندارد.
نتیجه­گیری: بر اساس یافته ها، نتیجه آن که وجود عدالت رویه ای، تعاملی و توزیعی،  موجب تمایل معنادار حسابداران هر دو بخش خصوصی و عمومی به افشاگری می گردد.
دانش­افزایی:  نتایج پژوهش در برنامه ریزی سازمانها و نهادهای حرفه، برای مقابله با تقلب های حسابداری با توجه به نقش انواع عدالت می تواند مورد توجه قرار گیرد.
 
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Whistleblowing Intentions for Accounting Fraud between Accountants in the Private and Public Sectors based on Procedural, Interactive and Distributive Justice

نویسندگان [English]

  • Babak Nejad Toolami 1
  • fraydoon rahnamay roodposhti 2
  • hashem nikoumaram 2
  • Hamidreza Vakilifard 3
1 PhD candidate of Accounting, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 professor, Department of Accounting, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding Author - rahnama.roodposhti@gmail.com)
3 Associate professor, Department of Accounting, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Purpose: Regarding the effectiveness of whistleblowing in the discovery of accounting fraud and the impact of justice on the occurrence of ethical behavior in society, the purpose of this study was to investigate the role of procedural, interactive and distributive justice in the tendency to disclose fraud among accountants.
Methods: The statistical population was accounting staff in the private and public sectors and the sample size was obtained by random distribution (n=596). The data collection tools were a questionnaire and the organizational justice scenarios for accounting wrongdoing adapted from Seifert (2014). Data analysis and hypothesis testing were performed by structural equations with partial least squares.
Results: The findings showed that procedural, interactive and distributive justice have a significant effect on the whistleblowing intentions for accounting wrongdoing at the significance level of 95%; however, no significant difference was found between accountants in the private and public sectors.
Conclusions: Based on results, Thus, procedural, interactive and distributive justice lead to significant intentions for whistleblowing between accountants in the private and public sectors.
Contribution: The results can be used in organizations and professional bodies to deal with accounting fraud with regard to the role of types of justice.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Whistleblowing
  • Accounting Fraud
  • Interactive Justice
  • Distributive Justice
  • Procedural Justice
 

1.آذر، عادل، غلامزاده، رسول، و قنواتی، مهدی، (1391)، مدلسازی مسیری ســاختاری در مدیریــت، کاربرد نرم افــزارSmartPLS،تهران، انتشــارات نگاه دانش.

2.اسمعیلی گیوی، محمدرضا، (1387)، کارکردهای درون سازمانی و برون سازمانی عدالت، مجله تدبیر، 5(8): 201-230.

3.بنی مهد، بهمن، گل محمدی، آرش، (1396) ، بررسی رابطه میان جو اخلاقی و هشداردهی در مورد تقلب از طریق مدل گزارشگری اختیاری در حرفه حسابرسی ایران،  فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۲ (۳): 61-86.

4.بیگی هرچگانی، ابراهیم، بنی مهد، بهمن، رئیس زاده، سید محمدرضا، و رویایی، رمضانعلی،(1396) ، ارزش‌های انگیزشی و هشداردهی اخلاقی حسابرسان دربارۀ خطاکاری، اخلاق در علوم و فنّاوری، ۱۲ (۴) :۱۲۰-۱۳۵.

5.بیگی هرچگانی، ابراهیم، بنی مهد، بهمن، رئیس زاده، سید محمدرضا، و رویایی رمضانعلی، (1395) ، بررسی تاثیر ویژگی رفتاری فرصت طلبی بر هشداردهی حسابرسان، فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۱ (۲): 6۵-9۵.

6.حبیب پور گتابی، کرم، و صفری شالی، رضا، (1394) ، راهنمای جامع کاربرد spssدر  پژوهش های پیمایشی،تهران، نشر لویه.

7.داوری، علی، و رضازاده، آرش، (1393) ، مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار PLS، تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.

8.رضائیان، علی، (1393) ، انتظار عدالت و عدالت در سازمان، تهران، انشارات سمت.

9.رهنمای رودپشتی، فریدون، (1391) ، داده‌کاوی و کشف تقلب‌های مالی، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 1(3):  17-34.

10.   کفاش, لیلی, ایمانی, و دکتر حمیدرضا، (1396) ، تأثیر تعهد سازمانی و ارزش‌های اخلاقی بر قصد گزارش تخلف‌های کشف‌شده در بین حسابداران بخش عمومی، حسابداری سلامت، 6(2): 87-105.

11.   گلدوست, مجید, طالب نیا, قدرت الله, اسماعیل زاده مقری, علی, رهنمای رودپشتی, فریدون, و رویایی, رمضانعلی، (1397) ، ارزیابی تأثیر ادراک اخلاقی و شهود بر قضاوت اخلاقی حسابداران نسبت به هشداردهی تخلفات مالی در بخش عمومی، دانش حسابداری مالی، 5(3): 1-24.

12.   مومنی، منصور، و علی فعال قیومی، (1394)، تحلیل آماری با استفاده ازSPSS،تهران، انتشارات کتاب نو.

13.   نعامی،عبدالزهرا،  وشکرکن،حسین، (1383) ،  بررسیروابطسادهوچندگانهعدالتسازمانیباخشنودیشغلیدرکارکنانیکشرکت صنعتی،  علومتربیتیوروانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، 11(1): 57-70.

14.   نمازی،محمد، و ابراهیمی، فهیمه، (1395)، مدل بندی و تعیین اولویت عوامل مؤثر بر قصدگزارش تقلب های مالی توسط حسابداران،  فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تجربی حسابداری مالی، 12( 49): 1-28.